Sos beszamelowy
Sos beszamelowy: biały sos na zasmażce z masła i mąki, rozprowadzonej mlekiem, czyli beszamel. Jest bazą lasagne, zapiekanek makaronowych i ziemniaczanych oraz sosów serowych. Podane proporcje, czyli po 50 g masła i mąki na 500 ml mleka, dają sos średniej gęstości: kremowy, ale jeszcze lejący. Robi się go w 20 minut w jednym rondlu. Poniżej znajdziesz sposób na gładką konsystencję, ratunek przy grudkach, zamienniki mleka i wskazówki o przechowywaniu.
- Razem
- 20 min
- Przygotowanie
- 5 min
- Gotowanie
- 15 min
- Porcje
- 600 ml (4 porcje)
- Na porcję
- 215kcal
Proporcje i gęstość sosu
Beszamel opiera się na prostej zasadzie: tyle samo masła i mąki, a mleka dziesięciokrotnie więcej, czyli 50 g, 50 g i 500 ml. Taki sos jest gęstością zbliżony do śmietany 18% i dobrze oblepia makaron. Do zupy kremowej lub sosu, który ma lekko polać danie, użyj 30 g masła i 30 g mąki na tę samą ilość mleka. Do zapiekanek, które mają mieć wyraźną warstwę, weź po 70 g.
Masło musi być prawdziwe, a nie margaryna, bo smak sosu jest bardzo delikatny. Mleko 3,2% daje najlepszy efekt, a przy 2% sos będzie rzadszy i mniej kremowy.
Jak ugotować sos beszamelowy
Dotknij czasu, aby uruchomić minutnik.
- Podgrzej mleko Mleko podgrzej w osobnym garnku lub w mikrofalówce, aż będzie ciepłe, ale nie wrzące. Ciepłe mleko łatwiej łączy się z zasmażką i nie robi grudek.
- Roztop masło W rondlu roztop masło na średnim ogniu. Nie pozwól, żeby się zrumieniło ani przypaliło.
- Zrób zasmażkę Wsyp całą mąkę naraz i mieszaj trzepaczką przez około minutę, aż powstanie gładka, lekko bąbelkująca masa. Ma pozostać jasna, bez brązowienia, i nie powinna pachnieć surową mąką.
- Dodaj mleko Zdejmij rondel z ognia i wlej około jednej czwartej mleka. Mieszaj energicznie, aż masa będzie gładka. Dolewaj resztę mleka w kilku porcjach, za każdym razem dokładnie mieszając.
- Zagotuj i dopraw Postaw rondel na małym ogniu i gotuj , często mieszając i zbierając sos z dna, aż zgęstnieje i będzie oblepiał łyżkę. Dopraw solą, pieprzem i gałką muszkatołową.
Jak użyć i wzbogacić beszamel
Gałkę muszkatołową ścieraj tuż przed użyciem, bo mielona z torebki szybko traci aromat. Nie dodawaj jej za dużo, bo jest intensywna i łatwo ją przesadzić.
Jeśli dodasz do gotowego sosu 80–100 g startego żółtego sera, otrzymasz sos serowy do zapiekanek, a przepis na sos mornay opisuje, jak zrobić go idealnie gładki. Do lasagne warstwy sosu układaj na przemian z sosem mięsnym i makaronem, a ostatnią warstwę posyp serem.
Beszamel możesz przygotować dzień wcześniej. Przechowuj go zakryty folią przylegającą do powierzchni, a przed użyciem rozgrzej i rozrzedź odrobiną mleka.
Gdy coś nie wyjdzie
- W sosie są grudki mąki
- Mleko zostało dolane za szybko albo było zbyt zimne. Zmiksuj sos blenderem ręcznym albo przeciśnij go przez sitko, gdy jest jeszcze gorący. Następnym razem dolewaj mleko po trochu i zawsze mieszaj trzepaczką, a nie łyżką.
- Sos smakuje mąką
- Zasmażka była za krótko smażona albo sos za krótko gotowany. Gotuj sos co najmniej 5 minut po zgęstnieniu, bo mąka potrzebuje wrzenia i czasu, żeby straciła surowy smak.
- Sos jest za gęsty po przestudzeniu
- Beszamel gęstnieje podczas stygnięcia. Rozrzedź go 2–3 łyżkami ciepłego mleka i dobrze wymieszaj. Do lasagne możesz odjąć 50–100 ml mleka mniej niż zwykle, bo makaron i tak wchłonie część płynu.
Pytania i odpowiedzi
Jak uratować sos beszamelowy z grudkami?
Zmiksuj go blenderem ręcznym na gładko albo przeciśnij przez metalowe sitko, dociskając łyżką. Zrób to, gdy sos jest jeszcze gorący, bo wtedy łatwo przechodzi przez oczka.
Jak długo można przechowywać sos beszamelowy w lodówce?
Do 3 dni w szczelnym pojemniku. Na powierzchnię sosu połóż folię spożywczą, żeby nie powstał kożuch. Przed użyciem podgrzej go w rondelku z odrobiną mleka i mieszaj, aż znów będzie kremowy.
Czy można zamrozić sos beszamelowy?
Tak, do 2 miesięcy, ale po rozmrożeniu sos często się rozwarstwia. Podgrzej go na małym ogniu, mieszając trzepaczką, a jeśli grudki nie znikną, zmiksuj go blenderem.
Czym zastąpić mleko i mąkę w beszamelu?
Do wersji bez laktozy użyj mleka bez laktozy i masła bezlaktozowego. Mąkę pszenną możesz zastąpić mąką ryżową lub mieszanką bezglutenową, ale sos wyjdzie nieco bardziej kleisty. Napój owsiany też się sprawdzi, tylko jest mniej kremowy.
Do czego pasuje sos beszamelowy?
Do lasagne, cannelloni, zapiekanek makaronowych i ziemniaczanych oraz do gotowanego kalafiora, brokułów czy szparagów. Jest też bazą sosu serowego i soufflé.
Jak oceniasz ten przepis?
4,7 / 5 · 8 ocen
